Đọc bài viết Nghiện những thành tích ảo bàn về sự liên quan giữa hai hướng hành xử của con người với 2 thể loại trò chơi, nhận thấy nhiều điều. Không phải là không hề nhận thức về nó, mà có thêm được một cái nhìn mới hơn.

Có 2 cách mà con người vượt qua những thách thức. Một số người xem đó là cơ hội hành động để thể hiện tài năng và trí tuệ của họ. Số khác lại xem đó là những cơ hội để nắm bắt, cải thiện kỹ năng và kiến thức của mình. Đưa một vấn đề đơn giản cho Paul, một người thiên về thành tích, và Matt, một người theo trường phái kiên trì nắm bắt, cả hai sẽ giải quyết vấn đề dễ dàng. Paul sẽ làm xong rất nhanh và mĩm cười tự hào về điều đó. Matt cũng sẽ giải quyết được vấn đề và sẽ thỏa mãn rằng anh ta đã nắm được những kỹ năng cần có. Bây giờ đưa cho họ một vấn đề khó hơn. Paul sẽ nhảy vào giải quyết vấn đề nhưng rồi nhanh chóng nhận ra rằng anh ta không thể vượt qua nó một cách dễ dàng như lần trước. Cơ hội thể hiện không còn khiến Paul nhanh chóng chán nản và bỏ cuộc. Ngược lại, Matt mặc dù khó chịu nhưng sẽ vẫn cố gắng. Việc không giải quyết được ngay vấn đề đối với anh ta có nghĩa là vẫn còn có một điều gì đó cần phải học và Matt sẽ kiên trì cho đến khi anh ta nắm bắt được điều đó.

Nếu như trường phái thiên về thành tích thường có tác dụng khuyến khích đối với những thách thức dễ, nó nhanh chóng bị mất đi đối với những vấn đề khó. Và vì những việc đáng làm hầu hết đều khó, chính những người theo trường phái kiên trì nắm bắt thường đạt được những thành công trong học vấn lẫn sự nghiệp.

Những nhìn nhận và so sánh trên có lẽ không có gì thật sự mới, nhưng tác giả bài viết đã có một nhìn nhận thú vị sự định hướng đến hai đối tượng này qua 2 thể loại trò chơi khác nhau: dạng RPG¹ và trò chơi hành động:

Những trò RPG có rất nhiều kiểu, nhưng tất cả đều không khó. Như tôi nhận ra từ hồi bé, phần lớn cách thách thức trong những trò chơi này đều có thể dễ dàng bị đánh bại bằng cách dành nhiều thời gian hơn. Trò chơi RPG thưởng cho sự kiên trì chứ không phải là những kỹ năng. Hầu như chưa bao giờ người chơi bị đòi hỏi phải cố gắng hơn – chỉ có “nhân vật” trong trò chơi cần được cải thiện.Thất bại trước Zeromus có thể là vì chiến thuật của bạn có vấn đề, nhưng cũng có thể là vì bạn đang ở mức “level” còn quá thấp. Cái nào dễ khắc phục hơn? Trong khi người chơi chỉ cần ngồi đếm thời gian, nhân vật trong trò chơi đat được những thành tích rất anh hùng, cứu sống mọi người và đánh bại các thế lực. [...] Người chơi được tung hô với những lời tán dương cho những thành tích không có thật. [...] Ngay cả khi những lời tán dương đó là cho sự nỗ lực hơn là những kỹ năng, đó vẫn là những lời nói dối. Người chơi chỉ mất đi thời gian.

[...]

Sonic Adventure DX không quá khó để hoàn tất, nhưng tôi không dừng lại ở đó: trò chơi còn có một hệ thống thành tích mà người chơi được tặng huy chương mỗi khi vượt qua được một mốc nào đấy, ví dụ như khi Sonic hoàn thành một màn trong một thời gian ngắn ấn tượng. Rất nhiều những cột mốc này rất khó và tôi đã không thể vượt qua nó trong lần đầu, lần thứ hai, thứ năm hay thứ 10. Nhưng tôi vẫn cứ cố và khi mà tôi đã đạt được hết 160 huy chương trong trò chơi, tôi biết rằng mình đã hoàn thành một cột mốc. Chính tôi, chứ không phải Sonic, đã tự cải thiện mình để vượt qua những thách thức đó. Tôi đã xây dựng được một kỹ năng thực tế, cho dù có thể nó là vô ích. Tôi đã làm một việc mà tôi có thể tự hào về nó: tôi đã xây dựng cho mình thói quen không bỏ cuộc.

Tớ vẫn còn nhớ hồi học lớp 12 có một cậu bạn đến lớp học thêm chỉ luôn khoe về thành tích “leo hạng” của mình trên những diễn đàn mà thứ hạng được tính dựa trên số bài. Đó mặc dù là một sự so sánh không hoàn toàn giống với ví dụ ở trên, nhưng cũng tương tự – những gì đạt được vẫn chỉ là những thành tích ảo mà điều duy nhất bạn phải bỏ ra là thời gian. Từ đây cũng có thể thấy được sự nguy hại của những loại trò chơi nhập vai đã du nhập vào VN trong thời gian qua. Đó không chỉ việc những bạn trẻ ngồi đốt thời gian trên màn hình máy tính thay vì học hành, mà quan trọng hơn nó góp phần hình thành cách suy nghĩ “nghiện” về những thành tích ảo mà bản thân không cần bỏ ra chút nỗ lực nào cả.

Cuối cùng, có một đoạn mà tớ rất tâm đắc, có lẽ sẽ ghi nhớ khi dạy con mình:

Khi còn trẻ thơ, người ta rất dễ để thiên theo một trong hai trường phái này. Tất cả đều tùy thuộc vào cách mà chúng được tán thưởng. Nếu bạn hoàn thành tốt một tác vụ nào đó và được khen “Con thật là thông minh”, nó sẽ dạy bạn giá trị về khả năng và vì vậy sẽ khiến thiên về hướng thành tích. Ngược lại, nếu bạn được bảo rằng “Ồ, con đã làm rất nỗ lực”, nó sẽ dạy bạn chú trọng đến sự nỗ lực để đạt được một kết quả nào đó..

1. ”Role-Playing Game” – trò chơi nhập vai [↩]

# education, game

Đọc & Tham gia thảo luận (3 phản hồi)

Cây mai trắng ở nhà

Còn nhớ mới cái tết năm nào cùng đám bạn tụ tập lại nhà ngồi đánh bài nghe đụng bài “Xuân Này Con Không Về” mà cảm thấy một cảm xúc buồn rất khó tả. Và rất nhiều những cái tết khác trôi qua thật bình thường, chỉ kịp canh giờ gọi điện về chúc mừng năm mới ba mẹ rồi đi làm hay lên trường.

Sau 6 cái tết xa nhà, cái tết đầu tiên ở Việt Nam cùng với gia đình đem lại những cảm giác thật đặc biệt đến từ những điều rất nhỏ và tưởng như vô cùng giản dị. Đó là những ngày tất bật chuẩn bị, tân trang và dọn dẹp lại nhà cửa để đón năm mới (cho dù vì vậy từ lúc về là đã bận – mãi đến giao thừa vẫn còn sót mấy cái tách chưa kịp tráng :). Đó là lần đầu tiên gói cái bánh chưng ở nhà bà nội để đem về đặt lên bàn thờ bà ngoại (dù rằng giờ đây ở quê đã nấu bằng than tổ ong, không còn có dịp để ngồi bên bếp lửa đợi như trong sách vở). Đó là lần đầu tiên sau hơn 10 năm ngồi xem tivi đợi và tách nồi mứt dừa mẹ tự làm. Đó là cái cảm giác đêm giao thừa ngồi cùng với gia đình ở phòng khách xem bắn pháo hoa từ xa, nhận lì xì đầu năm của ba mẹ, rồi cùng nhau ngồi ăn và uống chai rượu mới mở. Ngày xưa chỉ đợi đến cái tết để được nghỉ học chơi bời mà không bị la, ăn bánh kẹo và uống Coca-Cola thả giàn hay là để nhận tiền lì xì từ mọi người. Giờ đây, cảm nhận về cái Tết đã không còn là chuyện ăn uống mà là những giây phút được ở bên ba mẹ và người thân. Tết không chỉ đẹp trong thời khắc giao thừa, mà Tết đẹp trong những ngày háo hức chuẩn bị. Tết đối với tớ vì vậy chẳng “bình thường” hơn chút nào. Chợt nhận ra rằng ý nghĩa của Tết không thay đổi theo thời gian, mà nó thay đổi theo từng quãng đời của bản thân mỗi người. Nhỏ thì nhìn cái tết như một dịp để được ăn uống. Lớn hơn một chút bắt đầu xem cái Tết như là một dịp để tụ tập bạn bè. Nhưng ai rồi cũng vậy, sẽ đến lúc cảm nhận cái Tết như một dịp để ở bên người thân trong gia đình. Đối với những người đã từng trãi qua những năm ăn tết xa nhà như tớ, điều đó dường như đến sớm hơn một chút.¹

Tớ thật sự đã có một cái Tết đẹp nhất từ trước đến nay với những cái mới và của rất nhiều những điều “cũ” mà đặc biệt. Chúc mọi người, những ai lâu lâu vẫn còn nhớ tới blog NTV và đọc bài viết này, một năm mới có nhiều thời gian được ở bên những người mình yêu thương.

Tái bút – Một chút cập nhật về bản thân: Tớ đã về Việt Nam được hơn 1 tháng, hiện đang ở Đà Nẵng và sẽ rất vui nếu được gặp thêm các bạn (số ĐT liên lạc và email có thể tìm thấy trên trang web leduytien.com). Về dự định nghề nghiệp, hiện tại kế hoạch là tớ sẽ ở lại Đà Nẵng làm trong 1-2 năm đầu (điều ước ở trên), sau đó mới thử sức mình ở HCM. Vì vậy, nếu bạn nào biết có công việc nào ở Đà Nẵng liên quan đến lĩnh vực của tớ (thiết kế web) hãy giới thiệu với tớ nhé. Còn về blog Người Tập Viết, trong nửa năm vừa qua cũng đã bỏ bê nhiều; Sắp tới có nhiều thời gian và ổn định lại cuộc sống mới ở Việt Nam sẽ tiếp tục cập nhật nhiều hơn.

1. @Apo: đây không phải là một lập luận phản bác – mà chỉ là một cách cảm nhận từ một người lâu năm mới được về ăn tết lần đầu sau nhiều năm. [↩]

# home, lunar new year

Đọc & Tham gia thảo luận (10 phản hồi)

Mấy ngày gần đây nổi lên trong cộng đồng mạng và giới blogger là sự kiện Viện nghiên cứu và phát triển IDS tuyên bố giải thể để phản đối Quyết định 97¹ của nhà nước giới hạn các chủ để được phép nghiên cứu/phản biện bởi các tổ chức khoa học²:

Ngày 24-7-2009 Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định số 97/2009/QĐ-TTg ban hành danh mục các lĩnh vực cá nhân được thành lập tổ chức khoa học và công nghệ (sau đây gọi là Quyết định 97), có hiệu lực từ ngày 15-09-2009.

Viện Nghiên cứu phát triển IDS nhận thấy Quyết định 97 có những sai phạm nghiêm trọng sau đây:

Một là: Điều 2 của Quyết định 97 không phù hợp với thực tế khách quan của cuộc sống. [...]

Hai là: Việc cấm phản biện công khai là phản khoa học, phản tiến bộ, phản dân chủ. [...]

Ba là: Quyết định 97 có nhiều điểm trái với đường lối của Đảng và vi phạm pháp luật của Nhà nước. [...]

Toàn viện IDS và từng thành viên đã hết sức đề cao tinh thần trách nhiệm công dân, ý thức kỷ luật và thiện chí, nhưng những cố gắng đó đã không được đáp ứng. Trước tình hình như vậy, với một quyết định hạn chế đến mức vô lý quyền nghiên cứu của một tổ chức khoa học, Viện nghiên cứu phát triển IDS không thể tiếp tục hoạt động theo sứ mệnh đã xác định trong mục tiêu ghi vào Điều lệ của mình. Chấp nhận hoạt động theo Quyết định 97, viện IDS và các thành viên sẽ không thể làm đúng tinh thần của Nghị quyết Trung ương Đảng về trí thức mới ban hành, đồng thời không thể làm tròn trách nhiệm công dân và nghĩa vụ người trí thức của mình.

Ngày 14-09-2009, Hội đồng Viện IDS đã họp phiên toàn thể, quyết định tự giải thể để biểu thị thái độ dứt khoát của Viện đối với Quyết định 97. Quan điểm của Viện chúng tôi được trình bày trong tuyên bố này và được công bố kèm theo các tài liệu liên quan.

Trước hết, tớ hoàn toàn đồng ý với tất cả những điểm được nêu trong giải thích của viện và cực kỳ thất vọng trước thông tin về nghị định này. Nhưng mặt khác, tớ không đồng ý với cách thể hiện sự không đồng ý bằng cách giải thể.

Có một câu chuyện không liên quan là mấy mà tớ muốn chia sẽ. Cách đây mấy hôm trên quán có một khách hàng người Việt rất quen đến ăn và hỏi thăm. Khi được biết rằng tớ sẽ về lại Việt Nam tháng tới đã tỏ ra rất ngạc nhiên và hỏi tại sao lại về, rằng tớ không nên về đó. Dễ nhận thấy hàm ý của cô này là về tình hình và môi trường của Việt Nam không thể nào so sánh được so với ở đây và dường như đã có sẵn định kiến về nó, tớ đã đơn giản trả lời cô ấy rằng đó vẫn là tổ quốc mình. Nhưng qua câu hỏi đó tớ ngẫm và nhận thấy có hai cách nhìn: có người cho rằng tình hình ở Việt Nam không tốt, cho rằng mình không thể sống được trong một môi trường giới hạn như vậy và tìm mọi cách ra đi. Cách thứ hai là bạn ở lại và góp sức có thể của mình để dần cải thiện nó.

Trong thông cáo trên của viện có phân tích rõ cho thấy rằng đây không chỉ đơn giản là vấn đề “ảnh hưởng riêng đến hoạt động của viện” mà nghị quyết còn ảnh hưởng tới toàn thể cộng đồng nghiên cứu khoa học ở Việt Nam, nguy hại cho tương lai của đất nước (bên cạnh việc cũng chỉ ra rằng nó đi ngược với đường lối của Đảng). Việc tự mình đóng cửa của viện có thể nói là đã làm “tròn trách nhiệm công dân” khi tự xét thấy mình không thể hoạt động mà không phạm luật thì tự đóng cửa không làm nữa. Nhưng với danh nghĩa là một tổ chức khoa học, thay vì đại diện đứng lên bảo vệ quyền lợi của mình lại tự rút lui³, liệu viện đã làm tròn “nghĩa vụ người trí thức”? Có lẽ việc tuyên bố giải thể là một cách của viện để tạo sự chú ý trong dư luận về vấn đề này, nhưng liệu nó sẽ có tác dụng gì trong việc thay đổi nó? Nó giống như một tuyên bố rằng chúng tôi chấp nhận nó dù biết nó sai.

1. Nguyên văn quyết định được lấy từ trang VietLaw [↩]
2. Trang web chính của Viện nghiên cứu hiện đang bị quá tải do lượng truy cập vào (không phải vì bị chặn như nhiều người nghĩ). Tớ đăng lại nguyên văn tuyên bố tại đây để các bạn tiện theo dõi. [↩]
3. Nói một cách chính xác, Viện nghiên cứu có nói rằng mình đã gửi thư trực tiếp đến Thủ Tướng nhưng không đạt kết quả nên mới rút lui. Đó là một cách làm “đi tắt” theo kiểu rất “Việt Nam” và có lẽ phần nào đã làm mất đi những lựa chọn pháp lý khác của viện trong việc bảo vệ quyền lợi của mình. [↩]

# IDS, science, social issues, Vietnam

Đọc & Tham gia thảo luận (11 phản hồi)

Nhân dịp khai giảng năm học mới, tổng thống Barack Obama có một bức thư chuyển đến các em học sinh trên toàn nước Mỹ:

Tôi đã nói về trách nhiệm của thầy cô giáo trong việc khuyến khích và thúc đẩy các em học.

Tôi đã nói về trách nhiệm của cha mẹ các em trong việc giúp các em đi đúng hướng, hoàn tất các bài tập về nhà thay vì dành mỗi giờ trong ngày trước tivi hay cái Xbox.

Tôi đã nói rất nhiều về trách nhiệm của nhà nước trong việc thiết lập một chuẩn cao trong giáo dục, hỗ trợ giáo viên và các vị hiệu trưởng ở những trường còn đang đi sau – nơi mà các em chưa có được cơ hội mà đáng lẽ các em phải có.

Nhưng nói gì thì nói, cho dù chúng ta có những giáo viên tâm huyết nhất, những bậc phụ huynh có trách nhiệm nhất và những ngôi trường tốt nhất trên thế giới, tất cả sẽ chẳng có nghĩa gì trừ khi tất cả các em hoàn thành trách nhiệm của mình: đến lớp hàng ngày, chú ý đến các bài giảng của thầy cô giáo, lắng nghe lời cha mẹ và người lớn, cũng như nỗ lực hết sức trong việc học.

[...]

Một số các em có thể không có cha mẹ để làm nơi nương tựa. Có thể một ai đó trong gia đình các em vừa mất việc và không có đủ tiền để xoay sở. Các em có thể sống trong một môi trường không được tốt, hay bị bạn bè ép buộc làm những việc mà bản thân biết là không đúng.

Nhưng cho dù hoàn cảnh của các em là như thế nào – các em giống ai, các em có bao nhiêu tiền, các em phải làm gì ở nhà – đó không phải là lý do để biện hộ cho việc không làm bài tập về nhà hay có một thái độ xấu. Đó không phải là lý do để giải thích cho việc cãi lại lời thầy cô, cắt tiết hay bỏ học. Đó không phải là lý do để không cố gắng.

Việc các em đang ở đâu không xác định các em sẽ đi đến đâu. Không ai viết sẵn định mệnh của các em. Đây là nước Mỹ, và các em tự viết lấy tương lai của mình.

[...]

Đó là lý do tại sao hôm nay, tôi kêu gọi mỗi em cần tự ác định cho mình một mục tiêu và làm mọi thứ để đạt được nó. Mục tiêu đó có thể đơn giản chỉ là hoàn thành tất cả các bài tập về nhà, tập trung trong lớp hay dành thời gian mỗi ngày để đọc một cuốn sách. Có thể các em quyết định rằng mình sẽ tham gia vào một hoạt động ngoại khóa nào đó hoặc tham gia tình nguyện trong khu vực mình sinh sống.

Cho dù mục tiêu đó là gì đi nữa, tôi muốn các em đặt hết quyết tâm vào nó.

[...]

Đó là câu chuyện của những học sinh từng ngồi đây cách đây 250 năm và tiếp tục phát động cuộc cách mạng xây dựng nên đất nước này. Đó là những học sinh từng ngồi đây 75 năm trước và vượt qua cuộc khủng hoảng lớn để rồi dành chiến thắng trong cuộc chiến tranh thế giới, đấu tranh cho quyền bình đẳng và đưa con người lên mặt trăng. Đó là những học sinh từng ngồi đây cách đây 20 năm và sau này sáng lập ra Google, Twitter, Facebook và thay đổi cách chúng ta liên lạc với mọi người.

Hôm nay tôi muốn hỏi các em, các em sẽ có thể đóng góp điều gì? Các em sẽ phát minh ra những gì? Một vị tổng thống trong 20 hoặc 50 năm nữa khi quay lại đây sẽ nói như thế nào về những đóng góp của các em cho đất nước này?

[...]

Tôi hi vọng các em sẽ nỗ lực hết sức trong tất cả những gì mình làm. Tôi đặt rất nhiều kỳ vọng trong mỗi cá nhân các em. Đừng để tôi thất vọng. Đừng để cha mẹ, đất nước hay bản thân các em thất vọng. Hãy làm chúng tôi tự hào về các em. Tôi biết các em có thể làm được điều đó.

Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết nhân dịp này cũng có một lá thư:

Năm học vừa qua, toàn ngành giáo dục đã không ngừng phấn đấu, vượt qua nhiều khó khăn trở ngại, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ, đạt được những kết quả quan trọng. Hệ thống, quy mô, mạng lưới giáo dục đào tạo tiếp tục được mở rộng. Ngày càng nhiều địa phương đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi và trung học cơ sở. Năm qua cũng đánh dấu sự chuyển biến tích cực trong đổi mới chương trình, sách giáo khoa, phương pháp giáo  dục  cũng như việc ứng dụng khoa học công nghệ trong giảng dạy và học tập. Chất lượng và hiệu quả giáo dục có tiến bộ, đặc biệt là về giáo dục đạo đức, pháp luật, giáo dục lý tưởng, ý chí, hoài bão để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đội ngũ giáo viên đạt chuẩn ở các bậc học, cấp học đều tăng lên. Phần lớn các địa phương đều có thêm trường khang trang, nhất là ở vùng sâu, vùng xa; điều kiện dạy và học của thầy và trò từng bước được cải thiện… Đây là những kết quả quan trọng góp phần nâng cao dân trí, giáo dục công dân, đào tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Tôi nhiệt liệt biểu dương những cố gắng, nỗ lực và những thành tựu của ngành giáo dục, đặc biệt là các tập thể, cá nhân đi đầu trong các cuộc vận động lớn và các phong trào thi đua của ngành, biểu dương các nhà giáo đang công tác ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

[...]

Tôi hoan nghênh ngành giáo dục phát động chủ đề cho năm học 2009 – 2010 là “Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”. Mục tiêu này phải được cụ thể hoá bằng nhiều chương trình hành động và phải trở thành hiện thực trong năm học mới. Các nhà quản lý giáo dục, các thầy, cô giáo và các em học sinh, sinh viên hãy phát huy các thành tựu, khắc phục yếu kém, cố gắng hơn nữa, nỗ lực và tâm huyết hơn nữa; hãy dấy lên phong trào thi đua mới trong giảng dạy và học tập theo hướng chất lượng, hiệu quả, toàn diện, phấn đấu thực hiện thành công các nhiệm vụ đề ra cho năm học 2009 – 2010 và những năm tiếp theo.¹

Hai bức thư. Hai cách nhìn.

1. Tớ thêm đoạn này vào về sau này để phản ánh đúng hơn nội dung của toàn thư. [↩]

# barack obama, education, nguyen minh triet

Đọc & Tham gia thảo luận (75 phản hồi)

Một góc nhìn về giáo dục Việt Nam của một người nước ngoài được đăn trên trang VietNews: Eyes on Vietnam, Nhìn về giáo dục – Kiểu Việt Nam. Một vài đoạn trong đó:

Về giáo dục tiểu học:

Một trong những điều không thấy ở đây là các hoạt động sau giờ học. Nội dung kiến thức luôn là một phần của chương trình, nhưng những nghi thức xã giao xã hội cũng cần phải được coi trọng. Sự thiếu tôn trọng người khác một khi rời khỏi trường vào buổi chiều có thể thấy rõ và điều đó không giúp những học sinh này ý thức được những luật lệ giao thông trong tương lai.

Không hẳn là những nội dung đó không được giảng dạy ở Việt Nam, nhưng hình thức giảng dạy chỉ là lý thuyết trong khi bản chất của những nội dung này đòi hỏi tương tác xã hội thực tế. Ví dụ như về luật đi đường, ở bên này học sinh có những hoạt động đi ngoại khóa mà qua đó các thầy cô hướng dẫn trực tiếp về các quy tắc giao thông (ví dụ như chỉ được đi khi có đèn đi bộ). Những kiến thức này được dạy ở VN như thế nào? Tớ không biết bây giờ như thế nào, hồi đó tớ chỉ học qua những trang sách mà chỉ cần ra khỏi lớp là tớ quên ngay.

Về sự thụ động của học viên trong việc tiếp thu kiến thức:

Ở Trung Quốc, từng tham gia giảng dạy rất nhiều khóa học như ở Úc, tôi nhận thấy rằng học viên ở đây có thể lặp lại 90% nội dung những gì tôi nói ngày hôm trước. Tỉ lệ này ở Úc là 45%. Nhưng khi nói về khả năng giải quyết vấn đề, tỉ lệ này là ngược lại. Tôi kết luận rằng để có thể nhớ được những kỹ tự chữ Trung, một học sinh cần phải ghi nhớ và điều này ảnh hưởng đến những khía cạnh khác của việc học. Học viên Việt Nam không đến mức đó, nhưng vẫn có khuynh hướng chấp nhận những gì được bảo hơn là đi chứng thực nó.

Khi mà bản thân việc nghi ngờ những gì thầy cô nói đã được xem là “bất kính” thì thật khó để thay đổi thực tế này.

Về sự “ham học” và việc “bị bắt buộc bởi môi trường”:

Ở những lớp học cao hơn, tôi phải nói rằng tôi chưa thấy ở đâu khác có nhiều người đi học như vậy. Gần như tất cả những người Việt Nam mà tôi từng làm việc chung đều cũng đang đi học, và tôi không thể nhớ ở đâu có nhiều môn học như ở Việt Nam. Mặc dù đây là một điều tốt, tôi vẫn buồn khi tin rằng một số không ít đã bị lợi dụng.

Đây không phải là một vấn đề gì lạ trong cách suy nghĩ về môi trường giáo dục đại học của Việt Nam.

Mặc dù những điều đưa ra đều không có gì xa lạ ngay với chính bản thân chúng ta, vẫn có nhiều điều thú vị khi được thấy lại nó qua góc nhìn của một người khác.

# education, social issues

Đọc & Tham gia thảo luận (2 phản hồi)