Về vấn đề thứ tự tên gọi đặt trước đặt sau. Qua những phản hồi có thể thấy một lần nữa rằng đây là một vấn đề rất dễ gây lúng túng. Đúng là phương Tây có 2 cách viết:

• <first name> <last name> - đây là cách viết phổ biến
• <last name / family name>, <first name / given name>.

Việc họ sử dụng cách thức trình bày nào là tuỳ vào mục đích sử dụng của những thông tin này:

• Bạn sẽ thấy người ta sử dụng cách thứ nhất trong hầu hết các hoạt động hàng ngày - vì người bên này gọi nhau bằng "first name". Trường hợp này được tớ sử dụng làm ví dụ trong bài viết.
• Trong các ứng dụng mang tính chất tra cứu như bạn Vi đã chỉ ra từ nguồn wiki. Ở những ứng dụng như thế này, theo phân tích chủ quan của tớ - việc tìm theo họ sẽ thuận tiện hơn là tên. Tại sao? Tương quan về số lượng, những chữ được dùng làm họ có lẽ là ít hơn tên và vì vậy việc tìm theo họ trước cho phép nhanh chóng rút ngắn danh sách cần tìm (tớ chưa tìm được nguồn để chứng mình điều này).

Nhưng trong cả 2 trường hợp, điều có thể thấy rõ như ý của tớ trong bài viết - đó là việc người phương Tây chọn cách đặt tên với mục tiêu "thực dụng" với một mục đích cụ thể, và điều đó một lần nữa cho thấy tầm quan trọng của việc chọn cách trình bày thông tin.

@Vi:

• Nói chung, việc dịch nghĩa giữa các ngôn ngữ đều dựa trên một nguyên tắc: đó là 2 từ của 2 ngôn ngữ khác nhau chỉ được xem là như nhau nếu nó được sử dụng với cùng một ý nghĩa. Bạn không thể nói rằng nếu đã gọi là "first name" thì dịch đúng cũng phải là chữ đầu trong tên tiếng Việt, bởi cách dùng là hoàn toàn khác nhau. Những cuốn sách dịch kém chất lượng hầu hết đều có cùng một lý do đó là do người dịch chỉ biết dịch theo nghĩa từng từ.
• Đúng là có chuẩn ISO 8601 trong đó có qui định về định dạng ngày tháng YYYY-MM-DD. Tuy nhiên, cần phải nhớ rằng một chuẩn được đặt ra phải thỏa mãn một trong 2 điều kiện: 1) nếu nó là một khái niệm hoàn toàn mới - nó phải được thiết kế để đáp ứng những ứng dụng phổ biến nhất có thể xác định ở hiện tại (và tương lai), hoặc 2) nếu nó là một khái niệm đã có, nó phải là cách sử dụng được chấp nhận phổ biến nhất trước đó. Ví dụ về ngày tháng theo tớ thuộc vào trường hợp thứ 2 - bắt nguồn từ việc số đông mọi người đã chấp nhận nó và vì vậy đưa nó thành chuẩn để có thể thống nhất.

@Phương:

• Trong vấn đề sorting, nói rằng luôn đi từ trái sang phải là không đúng - đặc biệt là trong lập trình :) Chúng ta hoàn toàn có thể sắp xếp các chuỗi ký tự bằng cách tính tổng mã ASCII của các ký tự trong đó nếu muốn.
• Việc chúng ta cảm thấy "khó hiểu" khi nhìn chuỗi số đơn giản là vì đầu óc của chúng ta vốn đã quen với cách nhìn quen thuộc ngày - tháng - năm. Người Mỹ nếu nhìn vào ngày của chúng ta cũng sẽ có những rắc rối tương tự. Nói vậy để thấy rằng tất cả chỉ là sự thống nhất về qui ước.
• Trong tiếng Việt, tháng cũng có "tên" riêng. Ví dụ, nếu trong tiếng Anh họ viết "February 10, 2008" thì trong tiếng Việt nó sẽ tương ứng với tên đầy đủ là "Ngày 10 tháng 2 năm 2008".

Nhân tiện Phương nói về chuyện "sorting", muốn nói thêm một điều. Tất nhiên, nếu sử dụng máy tính thì có lẽ chúng ta đã chẳng cần quan tâm đến việc ngày tháng được viết như thế nào. Miễn là tất cả theo một định dạng thống nhất thì máy tính sẽ có thể thực hiện những tác vụ như vậy. Tuy nhiên, mục đích cao nhất của trình bày thông tin là đối với con người.

Rất vui về những ý kiến của các bạn và muốn tiếp tục nhận được những quan điểm khác. Tất cả đều trên tinh thần thảo luận trao đổi nên những bạn có ý kiến nghi vấn như Vi không cần phải cẩn thận chú thích :) 

thanks 

iPhone cũng khá "khôn" trong việc cho phép mình lựa muốn sort theo kiểu nào và hiển thị theo kiểu nào. vấn đề là để tìm cho dễ thì sort kiểu nào thì phải để nó hiển thị theo kiểu đó thì tìm mới dễ. 

Thật ra thì việc viết Tên theo cách của người châu á ( nước đầu têu có lẽ là TQ) , ngoài ý nghĩa tổ tiên ra thì còn nói lên sự gắn bó giữa những người trong giòng trong tộc. Cách sắp xếp Tên theo thứ tự Họ-đệm- rồi mới tới tên cũng có lợi trong cái việc "sắp xếp" trong gia phả. Không nói tới việc cùng họ là cùng huyết thống, cái tên đệm sẽ nói lên thứ tự và vai vế của con cháu ( nghĩ là nếu cùng họ chỉ cần nhìn tên đệm là biết đó là vai vế trên hay dưới). Bây giờ thì mình có lẽ chẳng còn màng tới cái vụ gia phả này nữa nên đặt tên chỉ chú trọng đặt cho đẹp. Nhưng để ý một điều là nếu là anh em trong một nhà thì tên đệm ít nhiều gì phải giống nhau. (hình như mình lại đi quá xa, chưa lạc chủ đề hen?)

Lại nói về Sorting, đó cũng chỉ là mộ sự so sánh 2 chuỗi ký tự với nhau, và chúng ta, kể cả người lập trình hiểu rằng phải luôn bắt đầu từ bên trái rồi mới tới bên phải. Thành ra trong ví dụ đầu tiên của Tiên về việc để thư mục theo kiểu ngày-tháng-năm sẽ gây khó khăn cho tim kiếm bằng mắt vì chúng ta có thói quen sắp xếp trước rồi mới nhìn, mà chương trình sorting thì nhìn cái tên thư mục như một chuỗi ký tự, nghiễm nhiên nó làm phép so sánh từ ký tự đầu tiên bên tay trái ( là ngày) trước. Để chiều theo cái cách sorting này chúng ta bắt buộc phải đặt viết Năm tháng và ngày. 

Cũng vấn đền ngày tháng, hãy nhớ là chúng ta đánh tháng bằng số còn người phương Tây,  họ có tên riêng cho từng tháng, đoán là tháng có giá trị đặc biệt hơn nên được để trước ngày. Cũng nhờ cái tên nên cũng dễ biết đâu là tháng còn đâu là ngày. Thử bây giờ nhìn cái chuỗi : 01-11-02 theo bạn đoán là tớ muốn nói tới ngày nào? 

theo chúng ta thì sẽ là ngày 1 tháng 11 năm 2002

theo Mỹ sẽ là  January 11th 2002

hay nên hiểu là là 2001 November 1st … 

Sắp comment còn nhiều hơn bài viết gốc. :)

Trần, Tiên Duy Lê

Trần, Tiên, Duy Lê

Trần, Tiên DL

Trần, Tiên

Tiên Trần 

Tôi chỉ là người đọc bài của Tiến, nhân đọc bài này thấy vài điều muốn hỏi ý

Có vẻ Tiến cố dùng từ First/Last nên dễ gây nhầm lẫn; nhất là dễ trái quan điểm. Tôi từng nghe lập luận như vậy: nếu đã dùng "first name" thì "Trần" đúng hơn là "Tiến". Nếu không thì nên dùng là "given name"

 Theo wikipedia về thứ tự tên của Tiến, viết theo kiểu dùng dấu "," thì phải là Trần, Lê Duy Tiến

"…the family name is often used first in lists and catalogues, with the family and given names separated with a comma (e.g. Smith, John). For example, most Western libraries use this order."

Familyname, givenname => Smith, Jonh => Trần, Tiến

Givenname familyname => Jonh Smith => Tiến Trần

http://en.wikipedia.org/wiki/P.....Name_order

Cảm giác (không chứng cứ) về thứ tự năm tháng ngày của phương Tây chỉ xuất hiện khi nhu cầu sắp xếp và lưu trữ xuất hiện nhiều, và ISO là tổ chức đưa ra chuẩn này.

Trễ giờ đi làm rồi, tối về nghĩ thêm cái gì thì nói tiếp.

Have a good day. 

Em mới coi 2 chỗ này và này.

 Như vậy "Trần Văn A" sẽ là "A Văn Trần", còn anh "Trần Lê Duy Tiên" sẽ là "Tiên Duy Trần Lê"  :D

Theo em biết thì phần đi ngay sau họ được gọi là  tên đệm, như vậy nó không phải là họ => không phải là last name  (hay family name)? Như thé với tên "Trần Văn A" em nghĩ sẽ đổi thành "Văn A, Trần" chữ nhỉ? :D

Khi lưu dữ liệu trong máy tính mình vẫn lưu theo dạng:

Danh mục / Năm-Tháng-Ngày / …

Rất dể tìm kiếm sau này…