Vietnam Vrooooom….

Bức ảnh chụp 2 bạn trẻ đi xe máy giữa dòng xe cô tấp nập là chính là hình ảnh mở đầu cho bài viết "Vietnam Vrooooom…" trên tạp chí Fortune số ngày 11 tháng 12 năm 2006. Đúng với uy tín của tờ tạp chí hàng đầu về kinh tế, đây là một bài nhận xét rất hay về thực tế hiện tại và tiềm năng của nền kinh tế Việt Nam trong tương lai - rất đáng để mọi người cùng đọc và suy ngẫm.

Trước tiên, bài báo cũng khẳng định một điều không thể chối cãi chính là những thành công của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian vừa qua với những con số:

"Xuất khẩu - nhờ vào nguồn lợi từ các sản phẩm dệt may, thủy sản và đồ thủ công mĩ nghệ - đã vượt ngưỡng đạt mức 32 tỉ dollar, tạo ra hàng triệu công ăn việc làm và thu hút hàng tỉ dollar đầu tư nước ngoài".

và cả những sự kiện rất đáng tự hào (một số ít tớ còn không biết - quả rất đáng lấy làm xấu hổ về bản thân):

Tháng 11, Intel tuyên bố sẽ đầu tư hơn 1 tỉ dollar - gấp 3 lần mức dự kiến ban đầu - để xây dựng nhà máy lắp ráp và kiểm tra chip phía Bắc thành phố Hồ Chí Minh [cái này thì ai cũng biết - NTV]. Các nhà máy sản xuất Nhật Bản như Panasonic và Yamaha cũng đã lấp đầy các khu công nghiệp xung quanh Hà Nội. Lên phía Bắc một chút nữa, Canon đang xây dựng nhà máy sản xuất máy in phun lớn nhất trên thế giới [cái này thì tớ chưa biết - NTV]

Có lẽ mấy ngày tới một khi những tờ báo ở VN biết đến bài viết này cũng sẽ giới thiệu về bài viết này với những con số rất "kêu" này. Nhưng nếu chỉ vậy thì sẽ chẳng có gì đáng đọc, bởi điều khiến bài báo thuyết phục người đọc chính là ở chỗ song song với những "con số đẹp", người viết đã đồng thời nêu ra những "thực tế" tuy không hẳn đã là bất lợi nhưng vẫn đáng suy xét mà không hẳn mọi người đều biết:

[…] Bản thỏa thuận về trao đổi hàng hóa với Washington đã giúp hạn mức thuế của hàng xuất khẩu từ VN sang Mỹ từ 40% xuống chỉ còn 4%. Thế nhưng, cũng từ thời điểm đó, Mỹ đã đặt rất nhiều thứ thuế khác bao gồm 26% đối với hàng tôm đông lạnh và đến 64% đối với trường hợp cá Ba Sa […]

và những thực tế mà chúng ta có thể đều đã biết:

[…] phần lớn các nhà phân tích đều dự đoán rằng nền kinh tế VN, vốn đã đạt mức tăng trưởng 8.4% trong năm 2005, sẽ tiếp tục giữ tốc độ này trong năm 2005. Tuy nhiên, để đạt được những kỳ vọng này không phải là dễ. Cũng giống như Ấn Độ, Việt Nam đang đối mặt với hệ thống đường xá chật chội và gánh nặng từ việc hỗ trợ những công ty nhà nước đang làm ăn thua lỗ giống như trường hợp của Trung Quốc. […] Và mặc dù đạt được tỉ lệ 90% phổ cập giáo dục với một nền văn hóa coi trọng chuyện học, Việt Nam vẫn thiếu một trường đại học đẳng cấp quốc tế.

Một chi tiết thể hiện mức độ tìm hiểu của người viết bài báo trong một ví dụ mà tớ rất lấy làm thú vị khi thấy có nhắc đến chiếc Honda Dream:

Có lẽ bằng chứng dễ nhận ra nhất - và đáng hoang nghênh nhất - về sự phá triển của tầng lớp trung lưu mới ở Việt Nam chính là dòng xe máy chạy không ngừng nghỉ trên khắp các đường phố.  Chỉ mới cách đây 5 năm, chiếc xe máy là một thứ nằm ngoài khả năng của hầu hết người Việt Nam. Mẫu xe thịnh hành nhất lúc đó là Honda Dream, có giá đến gần $3,000 dollars. Nhưng dòng xe nhập khẩu rẻ mạt từ Trung Quốc đã ngậm sang biên giới giúp cho giá xe hạn xuống chỉ còn $400.

Bài báo kết thúc với một ý rất ấn tượng của bà Tôn Nữ Thị Ninh, Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc Hội Việt Nam, mà tớ cũng có cái cảm giác này trong cuộc đàm phán để tham gia WTO:

[…] Chúng tôi tự hỏi, rằng liệu chúng tôi đã cho đi quá nhiều? rằng nếu chúng tôi đã đàm phán quyết liệt hơn một chút thì phải chăng chúng tôi đã có được một kết quả tốt hơn? Đây là cái cảm giác mà những nước nhỏ đang phát triển như Việt Nam tiến vào cái thế giới to lớn và lạnh lùng này.

Cái cảm giác của tớ khi đọc phân tích này khá lẫn lộn: một chút tự hào (mỗi khi cái tên Việt Nam được nhắc đến một cách đầy ngưỡng mộ trong một tờ báo uy tín) và cả một chút lo lắng (về những thực tế mà tờ báo đã chỉ ra). Tuy nhiên, quan trọng nhất là cái cảm giác "tự tin" và "yên tâm" - bởi ít ra chúng ta biết được những khó khăn đang đối mặt, bởi điều đáng sợ không phải là những khó khăn, mà chính là khả năng nhìn nhận một cách đúng đắn những khó khăn đó.