Thông số (Phần II)

Tớ đã từng có một bài giới thiệu về các công cụ để thu thập thông tin về khách viếng thăm trang web cách đây khá lâu sử dụng một trình bổ sung cho Wordpress hoặc sử dụng dịch vụ của Bravenet.com. Sau đó không lâu, tớ có biết được một ứng dụng web cho phép thu thập thông tin cực kỳ hiệu quả, giao diện đẹp và với cơ chế mở cho phép bổ sung nhiều tính năng khác nhau là Mint viết bởi Shaun Inman. Và vừa mới đây, Google chính thức mở dịch vụ Google Analytics cho mọi người (tại thời điểm tớ viết bài này thì Google đã tạm thời ngưng không cho đăng ký mới bởi số lượng người đăng ký sau khi dịch vụ được giới thiệu đã nhanh chóng vượt khả năng hiện tại của Google). Đây vốn là dịch vụ đặc biệt của Google dành cho các doanh nghiệp nên có rất nhiều tính năng đặc biệt mạnh. Và quả là nó mạnh đến mức những thông tin mà nó thu thập được chi tiết đến mức làm tớ phải ngạc nhiên. Bài viết này sẽ giới thiệu đến các bạn về cả hai dịch vụ này.

Google Analytics: Chi tiết đến không ngờ

Như đã giới thiệu, Google Analytics vốn là một dịch vụ có tính phí của Google dành cho cách doanh nghiệp muốn theo dõi thông tin về khách viếng thăm trang web của mình (đặc biệt là các trang giao dịch điện tử) nên nó có rất nhiều những tính năng phân tích hơn hẵn so với những dịch vụ miễn phí khác. Những gì Google thu thập được chi tiết vượt xa những gì mà tớ có thể tưởng tượng.

Để ví dụ, các bạn có thể xem thông tin về công ty cung cấp dịch vụ Internet mà người xem trang nguoitapviet.info đăng ký sử dụng ở hình dưới. Không chỉ thu thập thông tin về địa chỉ IP và tên miền chứa IP đó, Google Analytics lấy luôn được tên công ty:

Trong danh sách trên, các bạn có thể thấy liệt kê VNPT và FPT ("Financing and Promoting Technology Cooperation" - khá thú vị khi biết được ý nghĩa của cái tên FPT và chữ FPT là viết tắt của cụm từ gì bởi ngay cả trên trang chủ của FPT cũng chẳng hề giải thích). Ngay cả Vietel cũng được liệt kê. Và thậm chí Google còn ghi nhận được các công ty và tổ chức như Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội, ĐH Quốc gia HCM, Đại học kỹ thuật Hà Nội,… Những thông tin này tuy không thật sự hữu ích lắm đối với nguoitapviet, nhưng nó cũng thể hiện được mức độ phổ biến của các công ty Internet tại VN.

Nhưng dù sao thì những thông tin trên còn khá dễ lấy bởi các công ty cung cấp dịch vụ Internet nói chung đều phải đăng ký với tổ chức tên miền quốc tế (về phạm vi địa chỉ IP mà họ được cung cấp). Cái làm tớ ngạc nhiên hơn nữa là những thông tin về vị trí địa lý như dưới đây:

Biết được khách viếng thăm đến từ quốc gia nào là bình thường, nhưng biết được đến chi tiết tỉnh thành nào của một nước nhỏ như Việt Nam thì quả là đáng ngạc nhiên. Chỉ một điểm không hay lắm là Google hình như xắp xếp thứ tự "cha-con" của các tỉnh thành loạn cả lên. Hà Nội được xem là một phần của … Đắc Lắc! (đó là lý do tại sao Đắc Lắc lại … xếp đầu). Tất nhiên, thông số trên chỉ mới là những người đến từ Việt Nam. Các nước khác cũng có được mức độ chi tiết như vậy (và Google có thể hiện thị thông tin này dưới dàng những chấm trên bản đồ).

Tất nhiên, Google Analytics còn thu thập được những thông số khác về hệ thống của người dùng đặc biệt quý giá với những người phát triển web:

Một điểm đáng chú ý trong những thông tin ở trên chính là thông tin về chất lượng đường truyền Internet ở cuối cùng. Phần lớn người xem nguoitapviet sử dụng đường truyền tốc độ cao ADSL hoặc Cable (ở Canada). Biết rằng 90% khách thăm đến từ VN, có thể suy ra là tỉ lệ sử dụng đường truyền Internet tốc độ cao ở VN đã khá cao (khoảng 70%?)

Google Analytics tuy mạnh, nhưng những thông tin nó cung cấp không theo thời gian thực. Những thông tin trên được tổng hợp sau một chu kỳ nhất định (khoảng 24 tiếng đồng hồ) dưới dạng "report" (báo cáo). Điều này có nghĩa là số liệu chỉ cập nhật sau mỗi 24 tiếng đồng hồ. Hơn nữa, nó chỉ cung cấp những thông tin chung chung về khách viếng thăm cho mọi website chứ không thể tùy biến để ghi nhận những thông tin riêng cho từng hệ thống. Có một ứng dụng độc lập khác giải quyết vấn đề này một cách hoàn hảo: Mint

Mint - ghi nhận theo thời gian thực

Mint là ứng dụng bằng PHP viết bởi Shaun Inman, một chuyên gia phát triển web khá nổi tiếng. Để có Mint, bạn sẽ phải trả 30 USD/website và Mint sử dụng một cơ chế kích hoạt đặc biệt nên không thể nào dùng lậu được :). Tuy nhiên, với những gì Mint đem lại thì $30/website không phải là một cái giá quá đắt. Tớ đã mua và thử sử dụng Mint được một tháng rưỡi nay và hoàn toàn hài lòng.

Một trong những điểm thú vị nhất của Mint là nó sử dụng công nghệ AJAX. Nhờ đó, bạn có được thông tin về khách viếng thăm theo thời gian thực mà không cần phải làm tươi ("refresh") lại trang web để lấy thông tin, và đúng với chức năng là ghi nhận số lượng khách viến thăm, Mint thực hiện nhiệm vụ của nó một cách hoàn hảo và chi tiết:

Như các bạn thấy ở trên, Mint báo cho bạn số lượng khách thăm từng giờ trong ngày, hàng tuần, hàng tháng và cả hàng năm theo một bố cục rất dễ so sánh, và nếu bạn muốn hiển thị thông tin này dưới dạng biểu đồ thì cũng có một trình bổ sung hỗ trợ:

Một trong những lý do tại sao mọi người sẵn sàng bỏ ra $30 để có ứng dụng này là bởi vì khả năng của Mint gần như chỉ giới hạn ở khả năng tưởng tượng (và khả năng lập trình của bạn nếu bạn muốn có những gì bạn thích). Mint có một cơ chế mở rộng gọi là "pepper" cho phép người dùng có thể viết những phần mở rộng gọi là "pepper" để bổ sung thêm tính năng cho Mint. Những tính năng bổ sung này có thể là thể hiện những dữ liệu đã có dưới hình thức mới (như "pepper" Fresh View ở trên lấy thông tin do Mint thu thập được và trình bày dưới dạng biểu đồ) hoặc dùng để ghi nhận những thông tin hoàn toàn mới. Hiện tại đã có những "pepper" cho phép bạn đếm số lượt tải về của một file nào đó trên website của bạn, ghi nhận đã có bao nhiêu người đăng ký nguồn tin RSS của bạn (sử dụng dịch vụ của feedburner), ghi nhận địa chỉ IP và tên miền tương ứng chứa địa chỉ IP đó.

Để thể hiện những gì bạn có thể tạo ra với pepper, giới thiệu với các bạn một pepper khá hay gọi là "Session Tracker". Session tracker ghi nhận mỗi khách viếng thăm trang web của bạn đã đi qua những trang nào, dừng lại trong thời gian bao lâu cho mỗi trang như hình chụp ở dưới:

Và còn rất nhiều những pepper khác do những người sử dụng Mint viết ra chờ bạn thử nghiệm, hoặc bản thân bạn có thể viết một pepper riêng cho hệ thống web của mình ghi nhận những thông tin liên quan.

Ngoài ra, nếu bạn sử dụng Konfabulator, bạn có thể xem được thông tin về số lượng truy cập vào trang của bạn tại bất kỳ thời điểm nào chỉ với một cú nhấn phím bằng cách sử dụng "widget" Mini Minty - đẹp và rất tiện lợi.

Giải quyết một cách hoàn hảo vấn đề

Hiện tại, với hai giải pháp trên của Google Analytics và Mint nếu kết hợp sử dụng cùng lúc sẽ có thể cung cấp cho bạn hầu như tất cả những thông tin bạn có thể có được về khách viếng thăm trang web của mình, phục vụ cho quá trình thiết kế và phát triển hệ thống của mình. Với Mint, chắc chắn bạn sẽ phải bỏ tiền ra mua (nhưng chắc chắn sẽ hài lòng). Còn với Google Analytics, hiện tại bạn chưa thể đăng ký nhưng Google nói họ sẽ mở lại quá trình đăng ký một khi nâng cấp xong hệ thống (mà cũng chẳng biết Google có định mở lại nó không? bởi hầu như nếu vậy thì tất cả các "web master" với một website riêng sẽ đăng ký - bởi nó miễn phí).