Thứ năm, ngày 16 tháng 6 năm 2005

AJAX – Tương lai của ứng dụng Web

AJAX – Ansynchronous JAvascripting and XML

Google Map, Google Suggest, Flickr, BackCamp, Ta-da List – đó là một số những ứng dụng ra đời sau thành công của Gmail – tất cả đều hoạt động dựa trên một công nghệ đóng vai trò cốt lõi thực hiện các tương tác trung gian giữa người dùng và máy chủ: AJAX.

Nói Ajax là một công nghệ không hẳn đã đúng mà thực ra nó là sự kết hợp của một loạt các công nghệ khác nhau:

  • XHTML+CSS với vai trò hiển thị thông tin
  • Mô hình tương tác và hiển thị động DOM (Document Object Model)
  • Trao đổi và truy cập/tác động lên thông tin sử dụng XML và XSLT
  • Nhận thông tin không đồng bộ với đối tượng XMLHttpRequest
  • Javascript với vai trò kết hợp 4 công nghệ trên lại với nhau

Nếu nói Ajax là một công nghệ mới cũng không hẳn bởi thực ra, việc sử dụng XMLHttpRequest đã được thực hiện từ rất lâu, cũng như các công nghệ như DOM, XHTML, XML,… đều đã được biết đến và áp dụng từ rất lâu. Điểm khiến cho Ajax trở thành một hiện tượng chính là ở chỗ nó là một sự kết hợp hoàn hảo các công nghệ hoàn toàn khác nhau để giải quyết một vấn đề tưởng như không thể giải quyết – mà việc áp dụng lại rất đơn giản như bạn sẽ thấy ở phần sau (có thể so sánh nó như việc pha chế Cocktail – tìm được đúng một loại tổ hợp của các loại rựu để tạo ra một hương vị và cảm giác hoàn toàn khác).

AJAX – SỰ KHÁC BIỆT

Có lẽ bạn đang thắc mắc làm thế nào Ajax lại có thể giải quyết được vấn đề tương tác người dùng của các ứng dụng web. Thử lật lại vấn đề: bạn cần phải có một cách nào đó để quá trình tương tác với người dùng không bị ngắt quãng khi ứng dụng cần tương tác với máy chủ. Bạn có bao giờ nghĩ là sẽ thật tốt nếu như có một "lớp" trung gian đứng đằng sau giao diện của ứng dụng web đảm nhận việc trao đổi thông tin với máy chủ và sau đó gửi trả kết quả ra giao diện? Cũng giống như nếu bạn làm giám đốc thì bạn sẽ có các nhân viên cấp dưới đảm nhận việc lấy thông tin chi tiết về thị trường báo lên cho bạn, bạn chỉ cần ngồi một chỗ, đưa ra quyết định dựa trên thông tin nhận được và thực hiện các giao dịch với các đối tác.

Đó chính là cơ chế hoạt động của Ajax: nó đóng vai trò như là một lớp trung gian giữa giao diện bạn thấy trên trình duyệt và máy chủ xử lý thông tin. Có thể mô tả cách thức hoạt động của Ajax như sau:

  • Ajax thực hiện tương tác với máy chủ bằng cách sử dụng đối tượng XMLHttpRequest, nhận kết quả về dưới dạng XML và phân tích kết quả bằng công nghệ DOM.
  • Tương tác giữa Ajax và giao diện người dùng được thực hiện thông qua các mã Javascript và XHTML + CSS.

Hai mô hình dưới đây minh họa 2 cơ chế làm việc hoàn toàn khác nhau: một bên là cơ chế của các ứng dụng web truyền thống và một bên là ứng dụng web sử dụng công nghệ Ajax.

classicWeb.jpg

ajax_web.jpg

Một trong những điểm mấu chốt của công nghệ Ajax là bạn không tương tác trực tiếp với máy chủ như cách truyền thống mà là qua một lớp trung gian của Ajax. Có thể bạn sẽ hỏi phải chăng như vậy thì sẽ làm cho cơ chế hoạt động phải qua thêm một bước trung gian và sẽ làm chậm hơn nữa quá trình tương tác? Thắc mắc trên là hoàn toàn có lý, tuy nhiên, thực tế lại ngược lại: sử dụng Gmail bạn có cảm giác mọi thứ nhanh hơn. Lý do là:

1) Không phải lúc nào bạn cũng cần phải tương tác với máy chủ. Như trong trường hợp của Gmail, một khi giao diện của Gmail đã được tải về xong (để ý khoảng thời gian ngắn từ khi bạn đăng nhập cho đến khi giao diện của Gmail xuất hiện) thì những tác vụ như chuyển từ thư mục này sang xem thư mục khác không nhất thiết phải hỏi lại máy chủ (tất nhiên với điều kiện dữ liệu đã có sẵn)

2) Bằng cách chỉ nhận những thông tin cần thiết (ở dạng XML), dung lượng truyền tải giữa máy tính của bạn và máy chủ sẽ giảm đi rất nhiều. Sau khi bạn giao diện đã được tải về 1 lần, Ajax sẽ không cần phải tải lại toàn bộ giao diện đó mỗi khi tương tác với máy chủ. Thay vào đó, Ajax sẽ gởi yêu cầu đến máy chủ và nhận kết quả từ máy chủ về những gì đã thay đổi sau khi máy chủ thực hiện yêu cầu đó. Ajax sau đó sẽ thông báo cho phần giao diện (thông qua các lời gọi Javascript) thực hiện các thay đổi tương ứng trên giao diện.

3) Tương tác giữa phần giao diện và Ajax là tương tác nội bộ bên trong trình duyệt, giúp cho các thay đổi sẽ được thể hiện gần như tức thì.

Mô hình sau thể hiện những gì diễn ra giữa Giao diện ứng dụng web – Ajax – và máy chủ:

interaction_compare.jpg

Để ý là chu kỳ tương tác giữa bạn và Ajax mang tính chất ngẫu nhiên và rất thường xuyên, trong khi đó các tương tác giữa Ajax và máy chủ xảy ra với một chu kỳ dài hơn nhiều.

TRANG 3: AJAX VÀ ỨNG DỤNG CỦA NÓ

Phân mục Máy tính / Công nghệ
Chủ đề bài viết gồm

Phản hồi về bài viết