Đôi điều về 2 trang nhạc số đầu tiên của Việt Nam
Lại một cuộc đối đầu mới giữa FPT và VASC khi mà cuộc chiến trên thị trường game trực tuyến còn chưa kịp lắng xuống - lần này là thị trường nhạc số: VASC với dịch vụ Nhạc Việt (nhacviet.vietnamnet.vn) và FPT với Nhạc Số (nhacso.net). Có gì đặc biệt ở hai dịch vụ mới ra này? Theo nhận xét cá nhân tớ, ngoài việc hai dịch vụ có thể tự quảng cáo là "dịch vụ nhạc số có bản quyền" thì cả hai chẳng có gì hấp dẫn hơn các trang web âm nhạc Việt Nam đã có - nếu như bạn cho rằng cái chữ "bản quyền" là một yếu tố hấp dẫn. Thử bàn luận đôi điều về những gì hai dịch vụ này đang giới thiệu…
ẤN TƯỢNG ĐẦU TIÊN
Trước khi đọc tiếp, bạn hãy thử vào thăm hai dịch vụ này (Nhạc Số và Nhạc Việt) và nhìn lướt qua giao diện trang chủ của chúng. Bạn cảm thấy thế nào?
Cái ấn tượng đầu tiên tớ cảm nhận được khi vào thăm trang web của hai dịch vụ này là: CHẬM. Sử dụng trình duyệt Firefox để đo thời gian hiển thị trang web kể từ khi nhấn Enter đến trang web đã tải về 100%, kết quả như sau (đã xóa bộ đệm cache trước khi đo):

Tớ sử dụng đường truyền ADSL đến 7Mb/s (một mình, không chia sẻ với ai cả) nên chắc chắn có thể loại bỏ nguyên nhân từ phía kết nối của tớ. Kết quả trên có thể nhanh hơn rất nhiều nếu bạn sống ở Việt Nam (có lẽ do cổng Internet Quốc tế của Việt Nam là một trong những nguyên nhân). Chú ý là tớ bấm đồng hồ sau khi tất cả các hình ảnh (gồm cả quảng cáo) đã hiển thị xong.
Là dịch vụ nhạc trực tuyến, yêu cầu quan trọng nhất là tốc độ bởi người ta cần nghe thử trước khi quyết định có mua hay không và nếu tớ không nhầm thì có lẽ đối tượng khách hàng chính của hai dịch vụ này sẽ là người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài (sẽ nói thêm ở cuối bài), nhưng với tốc độ này thì người Việt Nam ở nước ngoài có lẽ cũng khó mà có kiên nhẫn nghe thử hết một album, chưa nói đến việc mua tải cả album về.
GIAO DIỆN TRANG WEB
Thẳng thắng mà nói, tớ thật sự thất vọng đối với giao diện trang Nhạc Việt của VietnamNet. Tại sao ư? Thử nhìn lại giao diện trang chủ của Nhạc Việt:

Tớ không hiểu người thiết kế trang web này định làm một trang âm nhạc trực tuyến (mục đích mua bán) hay là một trang thông tin âm nhạc? Nhìn vào trang chủ của Nhạc Việt, ấn tượng của tớ là nó chỉ là một tờ báo điện tử về âm nhạc có thêm một phần cho nghe nhạc trực tuyến (liên kết trong phần menu truy cập). Các yếu tố quan trọng nhất đối với người xem khi vào trang âm nhạc (ví dụ như có các thể loại nhạc gì, album nào mới, có các ca sĩ nào, bài hát nào phổ biến,…) hoàn toàn không thấy trên trang chủ. Đó là chưa kể kiểu thiết kế này nhìn không hiện đại chút nào - không hấp dẫn người xem.
Để so sánh, các bạn có thể thử vào các trang âm nhạc trực tuyến quốc tế nổi tiếng hiện nay như iTunes (phải dùng iTunes), MSN Music, hay AllOfMP3.com, hoặc thậm chí vào ngay trang Nhạc Số (FPT), đối thủ của Nhạc Việt:

Tớ nghĩ các bạn sẽ có cùng cảm nhận với tớ là trang Nhạc Số nhìn hấp dẫn, hiện đại và tiện lợi hơn. Quan trọng nhất, bạn có cái "cảm giác" nó là một trang âm nhạc - nơi để nghe và mua nhạc. Cá nhân tớ cho rằng giao diện của Nhạc Số như vậy là được, chỉ trừ một số chỗ bất hợp lý trong cách xắp xếp, ví dụ như Nhạc số cũng có một phần bài viết về âm nhạc nhưng hơi khó tìm: nó là liên kết "Nghệ sĩ" ở trên cùng của trang web (hơn nữa, bản thân từ "Nghệ sĩ" thường khiến người ta nghĩ nó sẽ dẫn đến danh sách các nghệ sĩ mà Nhạc Số cung cấp bài hát hơn là phần bài viết về các nghệ sĩ). Giao diện của Nhạc Số còn có nhiều điểm không tốt như cách sử dụng tông màu còn lung tung, không tạo được một tông màu cụ thể và các biểu tượng hình ảnh được sử dụng một cách vô tội vạ, không thống nhất về phong cách. Mặt khác, tớ cũng không hiểu tại sao trong phần thể loại, các mục như "nhạc thiếu nhi", "Nhạc Phim" lại được tách riêng vào phần "Audio". Một điểm khá thú vị khác khi xem mã HTML của Nhạc Số là trang này được định nghĩa sử dụng chuẩn XHTML1-Strict. Không hiểu người thiết kế trang web này có ý thức (hoặc thậm chí có hiểu hay không) ý nghĩa của việc sử dụng chuẩn này hay không bởi số cảnh báo lỗi không tương thích của trang này (so với chuẩn "Strict") là khoảng gần 300 lỗi!
Có lẽ hai dịch vụ Nhạc Số và Nhạc Việt sẽ không cần phải cạnh tranh nhau về nội dung bởi cả hai đều xin phép từ Trung tâm bảo vệ quyền tác giả Việt Nam (các dịch vụ nhạc Quốc tế thường cạnh tranh nhau rất dữ dội về số lượng bài hát mỗi dịch cung cấp) nên việc trình bày thông tin thế nào cho hấp dẫn, tiện lợi sẽ là yếu tố hàng đầu quyết định đến sự thành công hay thất bại.
TÍNH NĂNG
Tất nhiên, đã là dịch vụ âm nhạc trực tuyến thì bạn sẽ có thể nghe nhạc trực tuyến. Tại thời điểm tớ viết bài này, chỉ có Nhạc Số là đã sẵn sàng cho bạn nghe các bài nhạc mà dịch vụ cung cấp ở chất lượng 20 kbs định dạng wma truyền trực tiếp (streaming). Ở Nhạc Việt, mặc dù bạn có thể nhấn vào tiêu đề của mỗi bài hát để dẫn vào trang cho phép nghe nhạc, nhưng có lẽ do các file nhạc chưa tồn tại nên tạm thời bạn sẽ chẳng nghe được gì. Một điều tớ vẫn còn đang thắc mắc là không biết liệu hai dịch vụ này sẽ bảo vệ nội dung bằng cách nào. Việc sử dụng phương thức truyền trực tiếp (streaming) như hiện tại hoàn toàn có thể bị copy sử dụng cho các trang web khác dễ dàng (sẽ khiến lưu lượng thông tin - bandwidth - tăng đáng kể, ảnh hưởng đến khả năng phục vụ cho chính khách hàng của hai trang này)
Về việc tìm kiếm ca sĩ, bài nhạc nào đó, một lần nữa dịch vụ Nhạc Số thể hiện sự vượt trội so với Nhạc Việt: bạn có thể nhanh chóng truy tìm các bài nhạc theo ca sĩ, thể loại hoặc theo ký tự đầu tiên trong khi tính năng duy nhất mà Nhạc Việt cung cấp để trợ giúp bạn tìm thông tin là hộp tìm kiếm. Mặt khác, mỗi khi truy cập vào một mục nào đó, Nhạc số luôn cung cấp thông tin liên quan (ví dụ như nếu bạn đang xem một ca sĩ thì sẽ có một danh sách các ca sĩ phổ biến, hoặc khi bạn xem một album thì sẽ có danh sách các album được ưa thích,…). Mội tính năng khá hay của Nhạc Số là cho phép bạn thêm một bài nhạc vào danh sách để nghe liên tục, nhưng hiện tại tớ chẳng tìm thấy chỗ nào để nghe danh sách nhạc mà tớ tạo ra cả.

CÒN THIẾU GÌ?
Hiện tại chỉ là giai đoạn bắt đầu nên cả hai dịch vụ còn thiếu nhiều tính năng được hứa hẹn (như khả năng tải bài nhạc về) nên cả hai chẳng có gì để hấp dẫn người ta vào xem (tớ tự hỏi liệu hai công ty có vội vã quá không khi đưa ra dịch vụ còn thiếu quá nhiều tính năng bởi một khi người ta đã có ấn tượng không tốt lúc đầu thì sau này sẽ rất khó để thuyết phục họ quay lại). Cứ giả như cả hai công ty rồi sẽ bổ sung các tính năng đã hứa thì bạn có thấy còn thiếu một cái gì đó không?
Đó là một phần mềm duyệt nội dung - hay một chương trình nghe nhạc cho phép nghe, mua nhạc trực tiếp từ dịch vụ nhạc trực tuyến. Đây có lẽ là một phần không thể thiếu nếu đã có ý định mở dịch vụ cung cấp nhạc số (iTunes có trình nghe nhạc iTunes, MSN Music có Windows Media Player, Allofmp3 có All of MP3 Explorer,…). Theo như tớ tìm hiểu được thì FPT đã "nhanh chân" "chộp" được Vietkar - một sản phẩm từng đạt hai giải ba của Trí tuệ Việt Nam 2001, 2003 và cũng đã từng có tham vọng mở dịch vụ âm nhạc số đầu tiên của Việt Nam với trang vietnamaudio.com (không tồn tại nữa) - và có lẽ trước sau gì cũng sẽ kết hợp dịch vụ của họ với sản phầm này (FPT đã thu Phùng Tiến Công, người cùng với nhóm VAN thiết kế Vietkar, về làm giám đốc cho dự án này). Câu hỏi là liệu VASC sẽ sử dụng phần mềm nào cho dịch vụ của họ?
DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG NÀO?
Theo như những gì hai công ty công bố, để tải các bài nhạc từ hai dịch vụ này, người dùng sẽ phải trả tiền với mức phí dự kiến khoảng 1000VND/bài (tức khoảng 18 ngàn / album). Mức giá này là chấp nhận được so với giá bán của các album thường luôn trên 20 ngàn VND một album. Hình thức trả tiền có lẽ là mua thẻ trả trước.
Nhưng liệu chiến lược này sẽ thành công? Với thực tế là bạn có thể dễ dàng mua một đĩa CD MP3 cả trăm bài dễ dàng với giả chỉ khoang 10 ngàn một đĩa tại VN, liệu bạn có bỏ mười mấy ngàn ra để download vài chục bài về chỉ để có cái tiếng là "xài đồ có bản quyền"? Chưa kể, liệu có mấy người ở Việt Nam có đường truyền ADSL tại nhà (một yếu tố cần thiết để có thể download nhạc)? Hay là bạn sẽ ra quán ADSL để mua nhạc?
Theo tớ, việc nói lấy thị trường người dùng nhạc ở VN làm đối tượng khách hàng chính là hoàn toàn không thực tế. Có chăng, đó là những người như tớ: những sinh viên du học ở nước ngoài không có điều kiện để tìm mua các album nhạc mới ra ở nhà. Việc tìm được các album nhạc Việt mới chất lượng cao ở nước ngoài là rất khó và với mức sống bên này, có lẽ việc bỏ ra vài dollars (khoảng vài chục ngàn) để có được một album nhạc là rất dễ dàng (giả như được như vậy thì tớ sẵn sàng mua). Nhưng để có thể thu hút đối tượng người Việt ở nước ngoài thì việc sử dụng phương thức thanh toán trả trước bằng thẻ là không thể.
KẾT LUẬN
Tóm lại, mặc dù dịch vụ Nhạc Số của FPT thể hiện một số điểm vượt trội so với Nhạc Việt của VASC, cả hai dịch vụ âm nhạc trực tuyến đầu tiên của Việt Nam đã để lại nhiều thất vọng hơn là những gì mà tớ trông đợi từ một dịch vụ nhạc số. Những gì mà hai dịch vụ này hiện tại có thể "tự hào" tại thời điểm này có lẽ chỉ là ở chữ "có bản quyền" và những sinh viên VN ở nước ngoài như tớ chắc sẽ còn phải tiếp tục đợi dài dài từ nay cho đến khi có một dịch vụ nhạc số "tạm chấp nhận được". Hoặc là… tớ sẽ phải tự xây dựng một dịch vụ nhạc số riêng để đáp ứng những yêu cầu của mình.


Canada
Viet Nam
Australia
United States







abi
Viet Nam
đến từ
hihi update vụ này này, hay lắm này :D trong vài tháng tới sẽ ra mắt Thế giới nhạc số của VASC, đảm bảo nội dung sẽ phong phú và hay hơn cả Nhacso.net lẫn Nhacviet.vietnamnet.vn bây giờ ;) bon tớ chờ Tiên đấy :) có thể giúp bọn tớ cả về mảng kỹ thuật lẫn mảng bài viết được không?