Cấu hình trình duyệt lý tưởng - Phần 1: Firefox

Suốt một thời gian dài dường như chỉ có mỗi trình duyệt Internet Explorer (IE) độc chiếm thế rồi bỗng dưng từ sau khi "hiện tượng" Firefox nổ ra, thị trường trình duyệt trở nên đặc biệt sôi nổi với một loạt các trình duyệt khác cũng hấp dẫn và mạnh không kém (ít nhất hiện tại có 3 trình duyệt có thể cạnh tranh trực tiếp với nhau là IE, Firefox và Opera 8). Thực tế của tớ là tớ sử dụng cả 3 trình duyệt - một phần để phục vụ cho việc thiết kế web (đảm bảo hiển thị tốt trên cả 3 trình duyệt) - nhưng lý do chính là vì mỗi trình duyệt đều có một điểm mạnh riêng và tớ cần tất cả: duyệt web thông thường thì dùng Firefox (đặc biệt ổn định và an toàn), xem Yahoo! Launch thì phải dùng IE (sử dụng ActiveX), và khi xem các gallery ảnh thì sử dụng Opera 8 (do khả năng "rendering" của trình duyệt này là tuyệt vời).

Trong một chuyên đề 3 bài viết - Cấu hình trình duyệt lý tưởng - tớ sẽ lần lượt giới thiệu đến các bạn cấu hình tớ sử dụng cho mỗi trình duyệt (IE, Firefox, Opera 8). Tất nhiên, mỗi người có một sở thích khác nhau nên có thể bạn sẽ không thích cách tớ cấu hình. Tớ chỉ muốn chia sẽ một chút về sở thích của tớ và hi vọng các bạn cũng sẽ tìm thấy một cái gì đó thú vị và hữu ích cho mình.

Phần 1: Firefox - Một trình duyệt thường xuyên được tán dương trong thời gian gần đây bởi tính an toàn, ổn định của nó hơn hẳn các trình duyệt khác. Điểm thú vị nhất theo tớ của trình duyệt Bài đầu tiên trong loạt bài này xin giới thiệu về Firefox, chính là cơ chế cho phép bổ sung tính năng (qua các "extension" - phần bổ sung) và khả năng cấu hình giao diện rất linh động. Bài đầu tiên trong loạt bài này xin giới thiệu về Firefox.

Trước hết, xin giới thiệu giao diện của bản cài đặt Firefox tớ đang dùng:

Những bạn đã dùng Firefox có thể sẽ thấy giao diện này hơi khác. Tớ sử dụng Windows nhưng lại đặc biệt thích giao diện của hệ điều hành Mac OSX nên đã tìm cách chuyển hầu như tất cả các thành phần của Windows sang giao diện của Mac (tớ sẽ có bài giới thiệu sau). Giao diện trên là giao diện của Firefox phiên bản dành cho Mac OS X (chỉ khác là lần này nó chạy trên Windows). Điều này thực hiện được là nhờ vào cơ chế hỗ trợ tùy biến giao diện của Firefox (bằng cách sử dụng theme). Các bạn sẽ có thể tìm thấy thư viện giao diện chính thức của Firefox tại Addons.Mozilla.org/Themes. Đây là thư viện chính thức và có khá nhiều, nhưng để có các kiểu giao diện "độc" (như giao diện trên) thì bạn sẽ phải tìm trên các trang web lẻ khác.

Một điểm các bạn có thể nhận thấy trong giao diện trên là nó rất đơn giản. Rất ít nút bấm và không có thanh menu thường thấy của các chương trình trong Windows. Lý do của tớ là: khi duyệt web, cái bạn cần là không gian hiển thị trang web. Thực tế phần lớn thời gian bạn chỉ sử dụng một vài tính năng như quay lui (Back), Tìm kiếm (Google và tìm cục bộ),… Các tính năng nâng cao khác thường ít khi cần và chỉ trong một số trường hợp đặc biệt. Hơn nữa, các tính năng nâng cao đó hoàn toàn có thể cấu hình để có thể truy cập qua phím tắt hoặc một vài cú nhấp chuột.

Đi sâu vào chi tiết một số thành phần của trình duyệt:

Thanh điều khiển gồm các nút: Quay lui, Đi đến, Cập nhật lại, Dừng, Trang chủ, Mở cửa sổ mới, Các trang đã thăm, Các trang ưa thích và Trình quản lý Download. Đó theo tớ là những tính năng thường dùng nhất.

Thanh địa chỉ với khả năng đưa ra "gợi ý" dựa trên những trang web bạn đã ghé thăm trong quá khứ. Bên cạnh đó là thanh tìm kiếm (mặc định là tại Google). Đây là những tính năng mặc định có trong tất cả các bản cài đặt của Firefox.

Tính năng được đặc biệt ưu tích của Firefox là khả năng duyệt web sử dụng "tab". Các bạn dùng Internet Explorer có lẽ đã rất khó chịu mỗi khi bạn muốn xem nhiều trang web đồng thời: các cửa sổ riêng biệt của IE chiếm rất nhiều chỗ và khó quản lý. Firefox sử dụng tính năng gọi là "tab": các trang web khác nhau được quản lý bên trong một cửa sổ duy nhất, nằm trong các cửa sổ con gọi là "tab". Trong cấu hình của tớ, phía trên danh mục các "tab" là thư viện các liên kết đến các trang web mà tớ thường hay ghé thăm. Rất tiện.

Một trong những điểm được khen ngợi trong cách thiết kế Firefox (xét về mặt tính tiện lợi) chính là tính năng tìm kiếm nội bộ trong trang web. Trong Internet Explorer, khi bạn muốn tìm xem trong trang hiện tại có cụm từ nào đó, bạn nhấn Ctrl+F và một cửa sổ nhỏ sẽ hiện ra để bạn nhập từ cần tìm vào. Cái bất tiện của các thiết kế này là ở chỗ cửa sổ mới hiện ra đôi khi che khuất phần nội dung bên dưới của trang web. Những người viết ra Firefox đã giải quyết vấn đề này bằng cách đưa phần tìm kiếm xuống phía dưới cùng màn hình, như là một phần của cửa sổ (không phải là cửa sổ con). Bình thường, phần này ẩn đi. Khi bạn nhấn Ctrl+F trong Firefox, nó sẽ tự động hiện ra. Thú vị hơn, Firefox cho phép bạn tìm kiếm theo thời gian thực: bạn gõ thêm ký tự nào, Firefox sẽ bôi đen những chỗ tìm thấy trong trang web. Nếu không tìm thấy, ô nhập từ khóa sẽ chuyển sang màu đỏ như hình trên, báo cho bạn biết là không có từ khóa nào như vậy trong trang web hiện tại.

Firefox có kèm theo một trình quản lý các file mà bạn đã tải về. Mặc dù không mạnh như các chương trình quản lý riêng biệt (như Flashget) nhưng nó cũng có tính năng khôi phục các lần tải về bị đứt giữa chừng và giúp bạn quản lý những gì mà bạn đã tải về. Như có thể thấy trong hình trên (vào menu Edit => References => Downloads), bạn có thể quy định file tải về sẽ được lưu vào đâu, sẽ làm gì nếu gặp một kiểu file đặc biệt nào đó (ví dụ bạn có thể cấu hình để mở file trong trình nghe nhạc nếu file có đuôi là mp3 chẳng hạn).

Tính năng bổ sung

Các tính năng có sẵn của Firefox là rất tiện lợi, tuy nhiên chỉ vậy thì chưa đủ để thu hút người dùng chuyển từ trình duyệt quen dùng Internet Explorer sang. Điểm mạnh của Firefox là khả năng mở rộng, bổ sung tính năng không có giới hạn thông qua cơ chế sử dụng các phần bổ sung (extensions). Với các trình bổ sung này, các bạn có thể tự lập trình để thêm tính năng mà bạn cần (nếu bạn biết lập trình), hoặc có thể lên thư viện các tính năng bổ sung do người khác viết cho Firefox để tải về. Bạn có thể tìm thấy một thư viện khổng lồ các tính năng bổ sung này tại Addons.Mozilla.org/Extensions.

Sau đây là một số phần mở rộng mà tớ thấy hữu ích:

Bookmarks Synchronizer: Cho phép bạn lưu danh sách các trang ưa thích của mình lên một máy chủ nào đó trên Internet và đồng bộ hóa với các máy khác. Tính năng này đặc biệt hữu ích đối với tớ vì nó giúp tớ có một danh sách duy nhất trên máy tính ở nhà, máy ở trên trường,…

FlashGot: Nếu bạn dùng trình quản lý file tải về độc lập (như đã nói, trình quản lý file của Firefox tuy tiện nhưng không mạnh) như FlashGet, trình bổ sung này sẽ cho phép bạn thiết lập Firefox không sử dụng trình quản lý của nó mà chuyển quyền quản lý đến chương trình quản lý của bạn.

FeedView: Một trong những tính năng được sử dụng nhiều nhất trên các trang báo điện tử và weblog hiện nay là xem tin bằng công nghệ XML/RSS. Để xem các tin này, bạn sẽ cần phải có chương trình đọc tin. Tuy một chương trình quản lý và đọc tin là rất cần thiết, đôi khi bạn chỉ muốn xem trước nội dung tin là gì trước khi quyết định có nhận tin từ đó hay không. Trình bổ sung này sẽ cho phép Firefox "đọc" và trình bày các bản tin này dưới dạng một trang tin bình thường (và rất đẹp - xem hình dưới).

Adblock: Phần bổ sung này sẽ giúp bạn loại bỏ các quảng trên các trang web. Đặc biệt hữu ích và không thể thiếu.

TabMix: Firefox mặc định hỗ trợ duyệt web theo các "tab" như đã giới thiệu, tuy nhiên nó không cho bạn tùy biến nhiều. Trình bổ sung TabMix sẽ giúp bạn quy định chi tiết cách sử dụng tab. Chẳng hạn như bạn có thể quy định là khi gõ vào ô tìm kiếm thì sẽ hiển thị trang kết quả ra một tab mới, nhưng khi gõ vào thanh địa chỉ thì sẽ ghi đè lên tab hiện tại.

PDF Download: Đôi khi thật bực mình nếu mỗi khi bạn nhấn vào liên kết dẫn đến file pdf là trình duyệt tự động mở file đó ra (thường khá chậm so với trình đọc Acrobat Reader). Đôi khi bạn không muốn hoặc không thể cài Acrobat Reader, và đôi khi bạn chỉ muốn lưu nó vào máy thay vì đọc. Trình bổ sung PDF Download cho sẽ cho phép bạn lựa chọn: Xem file PDF trong trình duyệt như bình thường, Xem file PDF dưới định dạng HTML, Lưu file PDF vào máy.

MenuEditor: Sau một thời gian sử dụng Firefox và cài một loạt các trình bổ sung vào, mỗi khi nhấn nút phải chuột, bạn sẽ thấy cái menu đó thật là loạn với các tùy chọn do các trình bổ sung cài vào. MenuEditor cho phép bạn quyết định những gì sẽ hiển thị trong các menu (trình đơn).

MẸO VẶT

Một trong những lý do khiến Firefox an toàn là nó không thèm hỗ trợ công nghệ ActiveX của Microsoft (vốn là nguồn gốc của rất nhiều các lỗ hổng bảo mật của Internet Explorer). Điều này tuy nhiên lại dẫn đến việc bạn sẽ bị mất đi nhiều tính năng truyền thông hấp dẫn trên Internet, mà đặc biệt được nhắc đến nhiều nhất là trang "MTV của Yahoo", Yahoo! LAUNCH. Các bạn có đường truyền băng thông rộng (ADSL hoặc DSL) có thể xem các video clip nhạc liên tục 24/24 trên Yahoo! LAUNCH hoàn toàn miễn phí. Đáng tiếc Firefox không hỗ trợ công nghệ ActiveX nên bạn sẽ không sử dụng được dịch vụ này trên Firefox, mà thay vào đó phải sử dụng Internet Explorer.

Tuy nhiên, tớ mới tìm ra một trình bổ sung giúp giải quyết vấn đề này. Nếu bạn muốn xem Yahoo! LAUNCH trên Firefox, hãy cài trình bổ sung này - nếu không thì khỏi :).

Cách thực hiện: Cài đặt trình bổ sung GreaseMonkey. Sau khi cài đặt xong, tắt và khởi động lại Firefox để hoàn tất quá trình cài đặt. Nhấn phải chuột vào liên kết sau và chọn "Install User Scripts..." trong trình đơn hiện ra: PkLaunch User Script.

DÀNH CHO DÂN PHÁT TRIỂN WEB

Tiếp theo là một số phần mở rộng đặc biệt hữu ích đối với những người thiết kế web như tớ:

View Renderred Source: phân tích và hiển thị mã nguồn của các trang web theo một định dạng rất dễ đọc và mã hóa theo màu sắc.

Aardvark: Giúp bạn phân tích cấu trúc mã của trang web trực tiếp trên giao diện mà không cần phải đọc mã bằng cách hiển thị các khung cho biết thẻ của phần mà bạn đang chỉ chuột vào. Đây là tính năng mở rộng mà tớ thích nhất.

HtmlValidator: Nếu bạn quan tâm muốn biết một trang web có theo chuẩn XHTML hay không, hoặc muốn kiểm tra xem trang web của mình có bị lỗi không tương thích hay không thì đây là tính năng mà bạn cần. Trình bổ sung này sẽ hiển thị một biểu tượng ở dưới cửa sổ trình duyệt cho biết trang web đang mở có tương thích với chuẩn XHTML hay không, có bao nhiêu lỗi không tương thích.

CHIA SẼ CẤU HÌNH FIREFOX CỦA BẠN

Trên đây là cấu hình Firefox của tớ. Còn của bạn thì như thế nào? Bạn thích những phần bổ sung nào? Hãy chia sẽ những gì bạn biết về Firefox…