Đằng sau một bức ảnh

Trời bắt đầu sáng dần khi chúng tôi đi vào thị trấn. Rất nhiều người đã ở trên cánh đồng làm việc. Tôi được kể là họ làm rất nhiều vào ban đêm để tránh những cuộc thả bom. Toàn bộ khu vực được bảo vệ khỏi bị ngập lụt bằng một hệ thống đê ngang dọc phức tạp. Điểm bị tấn công lần thứ hai ngày hôm trước là một điểm rất trọng yếu vì nó phải ngăn nước từ 6 con sông. Tôi được kể là Nam Sách đã bị tấn công 4 lần. Mặc biết là các máy bay có thể sẽ quay lại, có rất nhiều người mình ngập trong bùn đến khủy tay vẫn trong lúa và mang sau lưng những rỗ to đựng đất đá để sửa con đập.

Tôi đứng trên con đê và nhìn ra mọi hướng. Tôi không thấy bất kỳ một mục tiêu quân sự nào, cũng không có khu công nghiệp, đường dây viễn thông nào cả - tất cả chỉ là một cánh đồng. Và rồi tôi chợt nhận thấy các hố bom ở cả 2 bên con đê, những cái hố sâu 8 mét, rộng đến 10 mét. Những cái hố, tôi được kể, là sâu khoảng 2 mét dưới mực nước biển. Cái hố bom tác động nhiều nhất đến con đê đã được lấp lại, nhưng điều đáng lo hơn là những quả bom rơi sát 2 bên con đê. Chúng gây ra những chấn động tác động vào chân những con đê tạo nên những vết nứt từ bên dưới. Bom mìn cũng đã được sử dụng; chúng ăn sâu vào 2 bên con đê và sẽ nổ sau đó. Sự tàn phá của những quả bom này không thể nào thấy qua những tấm ảnh trinh sát chụp từ trên không. Tôi được kể rằng nếu những vết nứt này không được sửa kiệp thời, áp lực của nước khi mực nước lên đến 6, 7 mét sẽ làm cho con đê suy yếu và một khi bị vỡ sẽ gây nguy hiểm cho toàn bộ vùng đồng bằng sông Hồng.

Tôi được dẫn đến một con đê trọng yếu khác ở Nam Sách trên sông Kinh Thầy, vốn bị phá hùy hoàn toàn cách đây vài ngày. Công việc sữa chữa rất nguy hiểm vì những quả bom chưa phát nổ vẫn còn ở trong đó. Mọi người ở đây đã chuẩn bị cho tình huống xấu nhất. Họ kể tôi là mọi người đều có thuyền, và rằng mái của những căn nhà đã được củng cố nhiều và rằng một nghiên cứu đang được tiến hành để có thể trồng cây dưới nước.

Một con bướm đang đậu trên rìa của một hố bom. Những chi tiết rất nhỏ …

Khi tôi quay trở lại Hà Nội, tôi thực hiện một buổi phát sóng radio kể về những gì tôi đã thấy.

Tôi được chở về Nam Định, nơi hơn 50 quả bom đã được thả xuống vào ngày 18 tháng 6 trong một trận tập kích phá hủy hơn 60% các thôn xóm. Mọi người đều đang làm việc rất vất vả để dựng lại những căn nhà, nhưng Quốc, người biên dịch cho tôi hôm đó, nói rằng vùng này bị thả bom gần như hàng ngày. Đại sứ Cuba tại Hà Nội kể tôi rằng đôi khi nhiều người Cuba cũng tham gia vào công việc đồng áng của người Việt Nam, nhưng rồi nhanh chóng quỵ đi sau hơn 3 giờ đắp đất đá vào những con đê. Có thể, họ sẽ được uống những ly trà với rễ cây hoa cúc…

(Xem tiếp trang sau)

Trang: Previous pageNext page