21 điều cần biết khi tập viết

Như tên của trang web, tớ là một người đang tập viết. Hôm nay vô tình tìm được một bài tiểu luận khá hay (tiếng Anh) về cách làm thế nào để viết hay. Tớ tạm dịch và đưa lên đây và tách nội dung bài viết thành 21 điều riêng biệt.

P.S: Tớ đã cố gắng rất nhiều để dịch một cách tốt nhất có thể trong tiếng Việt, trong khi vẫn giữ nguyên (hoặc thay đổi không nhiều) độ dài của bài viết. Một vấn đề tớ thường hay gặp khi dịch là cần phải dùng quá nhiều từ trong tiếng Việt để diễn đạt cho sát ý tưởng của một câu ngắn trong tiếng Anh. Đôi khi tớ nghĩ học cách dịch hay cũng là một cách học viết vậy :). Các bạn thoải mái cho ý kiến nhé.

VIẾT - MỘT CÁCH NGẮN GỌN
Paul Graham, Tháng 3 năm 2005

Cách viết như thế nào cho hay là một yếu tố quan trọng hơn rất nhiều so với những gì mọi người thường nghĩ. Viết không chỉ nhằm truyền đạt ý tưởng mà cọn tạo ra ý tưởng. Nếu bạn viết tồi và không thích viết, bạn sẽ bỏ mất rất nhiều những ý tưởng mà bạn có thể có được từ những thứ bạn viết.

Làm thế nào để viết hay. Sau đây là một cách:

1) Khi viết: Viết xuống một bản nháp càng nhanh càng tốt. Đọc và sửa đi sửa lại nhiều lần bản nháp đó. Bỏ mọi thứ không cần thiết. Hãy cố gắng viết theo kiểu trò chuyện.

2) Tập thói quen "nhăn mặt" khi bạn đọc phải một bài viết dở để bạn có thể nhìn thấy và sữa những lỗi tương tự trong bài viết của bạn. Hãy bắt chước phong cách của nhà văn mà bạn thích.

3) Nếu bạn không biết bắt đầu từ đâu, kể với một ai đó về chủ đề mà bạn định viết và ghi lại tất cả những gì bạn vừa kể. Thông thường, khoảng 80% ý tưởng của bài luận sẽ nảy sinh trong quá trình bạn viết, và khoảng 50% ý tưởng mà bạn viết xuống ban đầu sẽ bị gạch bỏ. Hãy tự tin khi gạch bỏ các ý.

4) Nhờ một ai đó mà bạn tin tưởng đọc bài viết của bạn và nhờ người đó chỉ ra những chỗ nào khó hiểu hoặc làm mất hứng thú.

5) Không nên viết đề cương chi tiết trước khi viết.

6) Hãy suy nghĩ về chủ đề bạn định viết một vài ngày trước khi viết. Nên luôn mang theo một cuốn vở nhỏ hoặc một mẫu giấy theo người để nghi lại những ý tưởng.

7) Hãy bắt đầu viết ngay khi bạn nghĩ ra câu đầu tiên. Nếu bạn buộc phải có bài viết trước khi bạn có thể nghĩ ra câu đầu tiên đó, hãy viết xuống câu quan trọng nhất.

8) Hãy luôn viết về những gì bạn thích.

9) Đừng cố gắng viết một cách ấn tượng. Đừng ngại thay đổi chủ đề khi bạn nghĩ ra chủ để mới hay hơn để viết.

10) Sử dụng phần Ghi chú ở cuối trang để nói về những ý tưởng bên ngoài chủ đề. Sử nhiều từ/cụm từ để kết nối các câu.

11) Đọc to bài viết của bạn để tìm những chỗ bạn đọc thấy khó chịu và những đoạn tạo cảm giác buồn chán.

12) Cố gắng thông tin một cái gì đó mới và hữu ích cho người đọc.

13) Hãy dành sẵn một khoảng thời gian rộng rãi để viết.

14) Khi bạn viết tiếp một bài đã viết nữa chừng, hãy dành thời gian đọc lại nhiều lần những gì bạn đã viết được trước đó. Khi bạn định để lại để sau này viết tiếp, hãy dừng lại ở ý nào mà bạn có thể dễ dàng viết tiếp (có nhiều ý kế tiếp)

15) Hãy ghi lại tất cả những ý tưởng nảy sinh trong đầu mà bạn muốn viêt sau này.

16) Viết cho đối tượng người đọc là những người không đọc bài viết kỹ càng như bạn, cũng giống như các bài nhạc Pop được sáng tác để nghe "tàm tạm" trên các kênh radio. (?)

17) Nếu bạn viết một điều gì đó sai, hãy sửa nó ngay lập tức. Hỏi bạn của bạn những ý tưởng bạn thấy tiếc nếu phải bỏ đi và tìm cách "giảm mức độ" những ý tưởng đó xuống.

18) Cố gắng dưa những thứ bạn viết được lên Internet bởi vì việc có người đọc bài của bạn sẽ khuyến khích bạn viết nhiều hơn, và vì vậy tạo ra nhiều ý tưởng hơn.

19) Hãy in bản nháp ra để đọc trên giấy thay vì chỉ đọc trên màn hình.

20) Sử dụng các từ đơn giản, dễ hiểu với mọi người. Hãy học cách phân biệt giữa cách làm người khác ngạc nhiên và lạc đề.

21) Học cách nhân biết cách để đi đến kết luận cho bài viết, và một khi bạn tìm thấy - sử dụng nó!

Đọc bản gốc tiếng Anh tại đây: Paulgraham.com

Ghi chú: tớ đã đọc khá nhiều bài viết về chủ đề này. Có những bài viết của những người viết văn khá nổi tiếng nhưng có lẽ bài viết này là dễ đọc và dễ theo hơn cả với một người mới trong giai đoạn đầu của quá trình "tập luyện" như tớ (mặc dù có một vài điểm tớ hơi không đồng ý, như ý 16).